Sci-fi: yêu tha thiết khoa học và văn chương

Dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng đang giới thiệu Tam Thể. Ảnh: L.. Điền

Dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng đang giới thiệu Tam Thể. Ảnh: L.. Điền

Với chủ đề “Cái nhìn vào tương lai”, chương trình Book talk do Nhã Nam tổ chức sáng 26-2 xoay quanh dòng văn chương Sci-fi (khoa học giả tưởng) mở ra nhiều ý tưởng thú vị.

Diễn giả của Book talk lần này là nhà văn Phan Hồn Nhiên, nhà văn, dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng cùng MC Tuyết Anh và rất đông cộng đồng bạn đọc hâm mộ truyện Sci-fi bấy nay.

Màu mỡ cho cả sách và phim

Phan Hồn Nhiên – nhà văn được biết đến với loạt truyện fantasie rất ăn khách trong những năm gần đây, cùng với Trần Tiễn Cao Đăng – dịch giả chuyển ngữ nhiều tác phẩm Sci-fi Anh ngữ, cùng chia sẻ với bạn đọc cách nhận diện dòng văn chương Sci-fi.

Theo đó, Sci-fi được hiểu là truyện hư cấu khoa học, ở đó những tình tiết, sự kiện bất thường được lý giải dựa trên khoa học.

“Do vậy, Sci-fi trước hết là lý tính”, Trần Tiễn Cao Đăng minh định. Ông nói thêm: “Tôi vừa nhận ra dòng văn chương Sci-fi như kiểu giấc mơ, viết như trong mơ và có những cách giải quyết logic trong đó”.

Còn Phan Hồn Nhiên cho rằng: Truyện Sci-fi viết khó hơn Fantasie, vấn đề là nhà văn làm sao để người đọc chấp nhận câu chuyện của mình.

Sci-fi không chỉ có sách văn chương, các phim Sci-fi chuyển thể từ truyện đang ngày càng thu hút công chúng. Từ góc độ chuyên môn, dịch giả Cao Đăng cho rằng nhà văn viết Sci-fi phải am tường kiến thức khoa học khi đề cập trong tác phẩm; và vì thế, bạn đọc tiếp nhận tác phẩm cũng cần có kiến thức nền cơ bản.

“Tôi vừa xem một phim hoạt hình Sci-fi, và phải tìm hiểu kiến thức về sinh lý học thần kinh và cơ học lượng tử mới có thể hiểu hết phim. Cho nên, nếu nhà văn “khiến cho” người đọc phải tìm hiểu kiến thức khoa học nào đó rồi mới đọc được sách của mình, thì đó là thành công về khả năng thu hút của tác phẩm”, ông Cao Đăng nhận xét.

Nhiều bạn đọc nêu ý kiến trong thực tế có vẻ phim Sci-fi thu hút công chúng nhiều hơn cả sác truyện. Điều này được Phan Hồn Nhiên lý giải rằng chính yếu tố bất ngờ đặc trưng của truyện đã khiến các nhà làm phim tìm đến truyện Sci-fi nhiều hơn. Bên cạnh đó là tính phổ cập của truyện Sci-fi với nội dung kiểu như từ vũ trụ nhìn về con người, phân tích tâm lý nhân vật, đưa ra những tầm nhìn xa hơn hiện tại… là những nội dung khai thác tốt cho phim.

“Và có nhiều người sau khi xem phim lại tìm sách để đọc, sẽ thấy văn trong sách còn hay hơn cả phim”, Phan Hồn Nhiên chia sẻ.

Phong vị người Việt

Từ kinh nghiệm sáng tác Fantasie cho người Việt, Phan Hồn Nhiên cho rằng bạn đọc Việt Nam lâu nay tiếp nhận dòng truyện Sci-fi rất tốt. Tuy nhiên, các đơn vị xuất bản còn chưa hình dung ra sức sống nội sinh của truyện Sci-fi trong nước, cho nên chưa có những cú bắt tay giữa người viết và nhà xuất bản để thúc đẩy trào lưu Sci-fi Việt phát triển hơn. “Tôi mong sẽ có một vệt sách Sci-fi của Việt Nam ra đời và được đón nhận như đã từng đón nhận Sci-fi nước ngoài”, nhà văn Phan Hồn Nhiên bày tỏ. Tất nhiên điều này gắn liền với nền tảng là chúng ta phải có một lực lượng sáng tác truyện Sci-fi.

Dịch giả Cao Đăng cho rằng không nhất thiết phải là nhà khoa học mới viết tốt dòng truyện Sci-fi, mặc dù trong thực tế vẫn có những nhà khoa học nổi tiếng làm ra tác phẩm Sci-fi cũng nổi tiếng, điển hình như tiểu thuyết Tam thể của Lưu Từ Hân. Ông Cao Đăng cũng phân biệt hai dòng truyện hư cấu khoa học là hard-sci-fi, và soft-sci-fi. Những truyện như Xứ cát, Tam thể được xem là hard-sci-fi (viễn tưởng “nặng”), nhà văn cần kiến thức khoa học chuyên ngành; còn soft-sci-fi thì nhà văn cần kiến thức liên ngành, tác phẩm 4510F của Ray Bradbury là một ví dụ. Ở phía này, “nhà văn Sci-fi là người có tình yêu cả khoa học và văn chương”, dịch giả Cao Đăng nhấn mạnh.

Một số bạn đọc muốn biết cần những điều kiện gì để bắt tay sáng tác dòng truyện Sci-fi đang quyến rũ nhiều người. Đây là tín hiệu lạc quan như nhìn nhận của cả hai diễn giả. Dịch giả Cao Đăng cho rằng ông tin tưởng cùng với sự hâm mộ, tìm đọc Sci-fi, sẽ có sự dịch chuyển từ người đọc sang người viết Sci-fi.

Book Talk diễn ra tại Nhã Nam thư quán (TPHCM). Ảnh: L.Điền

Book Talk diễn ra tại Nhã Nam thư quán (TPHCM). Ảnh: L.Điền

“Người viết có thể có ý tưởng bắt đầu từ một lĩnh vực khoa học như y học, vật lý, hóa học…, sau đó xây dựng câu chuyện tuân thủ theo những yếu tố khoa học của lĩnh vực ấy. Như vậy thì vừa có hứng thú viết vừa có cảm hứng tìm hiểu khoa học”, nhà văn Phan Hồn Nhiên chia sẻ.

Ý tưởng trong Sci-fi rất quan trọng, dịch giả Cao Đăng nhớ lại truyện ngắn “Không gian sống” từng gây ấn tượng rất mạnh cho ông bởi tác giả cho nhân vật sống trong thế giới chỉ có 1 chiều không gian nhưng lại chu du trong 3 chiều thời gian.

Về vai trò của Sci-fi trong văn chương nói chung, có ý kiến cho rằng quan điểm của những “mũ cao áo dài” trong văn chương (như Giải Nobel chẳng hạn) vẫn xếp Sci-fi vào loại văn chương hạng hai; và ngược lại, cộng đồng văn chương Sci-fi vẫn đang ngày một lớn mạnh, và những nhà văn viết Sci-fi thuần túy xem thể loại này là chất liệu cao cấp để lựa chọn sáng tác.

Chia sẻ về tác động của Sci-fi, bạn đọc Võ Thành Hưng đơn cử tác phẩm 4510F, anh cho rằng tác giả truyện này đã viết rất độc đáo về vấn đề “thực sự tri thức là gì”. “Tôi có cảm giác đọc Sci-fi không chỉ để giải trí, hay để tìm kiếm một thành tựu nào, mà tác giả đã đưa ra ý tưởng nhân bản tác động vào xã hội, có ảnh  hưởng đến sự tự vấn của bản thân người đi tìm tri thức”.

Đây cũng là cơ sở để Phan Hồn Nhiên đưa ra dự đoán: Sau này, Sci-fi chắc chắn sẽ rất phát triển ở Việt Nam, cả về đội ngũ viết, chất lượng tác phẩm và cộng đồng độc giả.

LAM ĐIỀN

Book talk lần này cũng đưa ra ý tưởng cần một “cú hích” cho Sci-fi Việt Nam trong tình hình hiện nay với hình thức là một cuộc thi viết.”Điều này theo tôi, nên là mối quan tâm của một đơn vị xuất bản, nên xem đây là một việc phải làm, và chắc chắn sẽ có kết quả tốt”, dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng nhận định.

%(count) bình luận (+add yours?)

  1. Trackback: “Sci-fi đưa ra các khả thể tương lai”: Trò chuyện với Trần Tiễn Cao Đăng – Zzz Review

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

HỒ SƠ VĂN HỌC

Tìm lại di sản

Khải Đơn

Thời gian trên đường

Xứ Nẫu

Nơi gặp gỡ những người yêu xứ Nẫu

WordPress.com

WordPress.com is the best place for your personal blog or business site.

%d bloggers like this: